خوب، بد و بدترین برای آسیای مرکزی

به گزارش موزیک عشق باران به نقل از خبرنگار خبرگزاری فارس در دوشنبه، مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی «سی‌اس‌آی‌اس» آمریکا در گزارشی 42 صفحه‌ای تحت عنوان «افغانستان و همسایه‌های آسیای مرکزی: به سوی تقسیم بی‌ثباتی» به بررسی وضعیت افغانستان و تأثیر آن بر کشورهای همسایه در حوزه آسیای مرکزی پرداخت.

در این مطلب آمده است: حلقه فشار شبه‌نظامیان بر دولت افغانستان تنگتر می‌شود و 43 درصد قلمرو این کشور تحت کنترل طالبان قرار گرفته است.

پیشرفت‌های شبه‌نظامیان در شمال افغانستان، مرز این کشور با تاجیکستان را به آسیب پذیرترین مرز آسیای مرکزی تبدیل کرده و «دوشنبه»، «تاشکند» و «عشق آباد» را مجبور خواهد کرد تا برای حفظ امنیت مرزهای خود حتی با طالبان وارد مذاکرات شوند.

دامنه بی ثباتی در 2 سال اخیر 8 استان همجوار با 3 کشور آسیای مرکزی از جمله تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان را هم فرا گرفته است.

وضعیت بویژه در استان «بدخشان» افغانستان بشدت خطرناک بوده در سال‌های اخیر 2 ناحیه این استان از جمله «وردج و جرم» تقریبا به طور کامل و تحت کنترل شبه‌نظامیان قرار دارند.

از آنجا که بدخشان دور از مرکز و یک منطقه کوهستانی است لذا به یک منبع مهم تأمین مالی شبه‌نظامیان تبدیل شده است.

درگیری‌های شدیدی در ناحیه «راغستان» برای معادن طلا و سنگ‌های گرانبها صورت گرفتند.

در این استان کارگاه‌های تولید مواد مخدر احداث شدند که از سوی نیروهای دولتی کنترل نمی‌شوند و درآمد آنها به جیب شبه‌نظامیان می‌رود.

مواد مخدر از این کارگاه‌ها توسط تاجیکستان قاچاق می‌شود که گاهی حتی موجب ایجاد درگیری‌هایی در مرز این 2 کشور می‌شود.

همین طور شبه‌نظامیان در استان «تخار» در نواحی «اشکاشم»، «ینگی قلعه»، «درقد» و «خواجه غار» مواضعی قوی دارند.

استان «قندوز» نیز چندین بار به دست شبه‌نظامیان افتاده و طالبان در سال 2015 میلادی و 2016 میلادی حتی برای چند روز مرکز این استان را تصرف کرده و قدرت خود را به نمایش گذاشتند.

در تصرف قندوز به شبه‌نظامیان توانستند ذخایر بزرگ سلاح و مهمات جنگی را به دست بیاورند.

تا کنون درگیری‌های مستقیمی بین شبه‌نظامیان مستقر در شمال افغانستان و مرزبانان تاجیک ثبت نشده ولی افزایش حضور و نفوذ گروه‌های چریکی در آن سوی مرز نگرانی مقامات تاجیک را زیاد کرده است.

رئیس جمهور تاجیکستان 2 سال قبل در ملاقات با همتای روسی خود گفت: 60 درصد مرز تاجیکستان با افغانستان در دست شبه‌نظامیان قرار گرفته است.

به نظر می‌رسد وضعیت در مرز افغانستان با ازبکستان آرام‌تر می‌باشد.

3 سناریو در مورد توسعه تحولات شمال افغانستان به کشورهای همجوار در آسیای مرکزی وجود دارد.

سناریو اول مثبت بوده و بهبود اوضاع در صورت پیروزی نیروهای دولتی و خارجی بر شبه‌نظامیان را پیش‌بینی می‌کند.

در صورت عملی شدن سناریو دوم ادامه درگیری‌های شدید میان نیروهای دولتی و چریکی میزان تهدید برای تاجیکستان 3 برابر افزایش یافت.

سناریو سوم و از همه بدتر شکست نیروهای دولتی افغانستان است که احتمال قاچاق، عبور شبه‌نظامیان از مرزها و حمله طالبان به خاک افغانستان را به بالاترین سطح می‌رساند.

در هر 3 سناریو تاجیکستان در مقایسه با ازبکستان و ترکمنستان آسیب پذیرترین کشور به نظر می‌رسد.

این 3 کشور آسیای مرکزی در برابر تحولات افغانستان بجز مذاکرات مستقیم با طالبان برای جلوگیری از تعرض به خاک خود انتخاب دیگری نخواهند داشت.

البته کابل از تماس‌ مستقیم کشورهای منطقه با طالبان خوشنود نخواهد شد و دولت‌های آسیای مرکزی نیز تا کنون تنها روی نیروهای دولتی افغانستان حساب می‌کردند.

تردید در توانایی مقامات دولتی افغانستان برای حفظ امنیت، دوشنبه، تاشکند و عشق آباد را مجبور می‌کند که گزینه‌های دیگری را برای حفظ مرزهای خود دنبال کنند.

انتهای پیام/ح

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *