سخت بودن خط شکسته؛ دلیل استفاده نشدن در آیات/مردم با خط نسخ ایرانی بیگانه‌ هستند

محمدعلی فراستی، خوشنویس، در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان رضوی، با اشاره به اینکه در انجمن خوشنویسان هرهنرجویی که می‌خواهد در مسیر خوشنویسی حرکت کند حتما باید خط نستعلیق را فرا بگیرد، عنوان کرد: آن هنرجو وقتی به مرحله عالی رسید، می‌تواند خط دوم خود را شکسته نستعلیق یا نسخ و یا ثلث انتخاب کند.

وی در پاسخ به این سوال که از کدام خط در خوشنویسی بیشتر استفاده می‌شود، اظهار کرد: خط نستعلیق پیشینه زیادی دارد و کسی که بخواهد در این زمینه کار کند باید علومی همچون فیزیک را برای تعادل و توازن در خطوط نستعلیق فرا بگیرد.

این خوشنویس عنوان کرد: سرکلاس به هنرجویانم می‌گویم، فردی که می‌خواهد این خط «نستعلیق» را دنبال کند حتما باید فیزیک را بداند به طور مثال برای نوشتن کلمه «چشم» باید به طور علمی طراحی خطوط بررسی شود.

نستعلیق؛ عروس خط جهان

فراستی ادامه داد: خط اصیل ما نستعلیق است که مردم با آن آشنایی دارند و زبانزد تمام خطوط دنیا و به عنوان عروس خط جهان مطرح است.

این مدرس خوشنویسی با اشاره به اینکه در موزه‌های دنیا مثل موزه «متروپولیتن» نیویورک گالری‌ای برای خط نستعلیق ایران در نظر گرفته شده است، بیان کرد: آن کشور به مناسبت روز موزه خود می‌آید از خط نستعلیق ما برای تبریک آن روز بر روی پوستر استفاده می‌کند، کشورهای اروپایی به خط نستعلیق ما احترام می‌گذارند اما در کشور ما توجه کم‌رنگی به آن می‌شود.

وی عنوان کرد: کم‎رنگ شدن خط و خوشنویسی در جامعه را می‌توان در کلاس‌های این رشته دید که هنرجویان کم شدند و به سمت خط و خوشنویسی کم‌تر هدایت می‌شوند.

منسوخ شدن خط نستعلیق در کشور

این مدرس خوشنویسی با بیان اینکه مردم به خط نستعلیق علاقه بیشتری دارند، افزود: سفری که چند سال پیش به اسلام‌آباد پاکستان داشتم، در آنجا هنوز روزنامه خود را با خط نستعلیق چاپ می‌کنند اما در کشور ما چند سالی است که این هنر منسوخ شده است، این یکی از نکاتی است که باید به آن توجه کرد چرا روزنامه‌ها از فونت مختلف اما نستعلیق استفاده نمی‌کنند.

فراستی علت منسوخ شدن این هنر را نبود حمایت دانست و تصریح کرد: البته این خط سخت‌ و از طرفی هم هزینه‌بر است و باید کتابت شود، هرچند که امروزه افرادی که با خط سر و کار دارند، فکر اثر هنری نیستند تنها می‌خواهند کارشان راه بیفتد، در آینده این خط منسوخ خواهد شد.

مردم مشهد از خوشنویسی و خط اطلاع کافی ندارند

وی در خصوص خط شسکته، افزود: خیلی از هنرجویان در زمینه خط شکسته کار می‌کنند اما آن جوری که باید و شاید این هنر در جامعه ما شناخته نشده است، به خصوص در کلان‌شهرهایی همچون مشهد، در شهر تهران به لحاظ فرهنگی، مردم از انواع خط اطلاع بیشتری دارند اما درمشهد کم کار شده است، مردم آگاهی لازم را ندارند، مردم باید به سمت نمایشگاه خط و انواع آن گرایش پیدا کنند تا سمت پاساژها، متأسفانه جامعه ما به آن سمت و سو بیشتر گرایش دارد.

وی در پاسخ به این سوال که چقدر در آیات و روایات و کتابت قرآن از خط شکسته نستعلیق استفاده شده و اکنون به چه صورت است، بیان کرد: ابداع خط شکسته به دلیل آن بود که به کاتب سرعت می‌داد تا اسناد قدیمی توسط سلاطین وقف‎نامه‌ها را با خط شکسته بنویسد.

فراستی ادامه داد: نوشتن با خط نستعلیق زمان‌بر است به همین دلیل است که خیلی از وقف‌نامه‌های قدیم و اکنون را به صورت شکسته می‌نویسند تا سریع‌تر کار انجام شود.

سخت بودن خط شکسته؛ دلیل استفاده نشدن در آیات

وی عنوان کرد: به دلیل آنکه خواندن خط شکسته برای مخاطب سخت است کمتر در احادیث و روایات استفاده شده و بیشتر در اسناد و وقف‌نامه، دستورالعمل سلاطین مورد استفاده قرار گرفته است، آیات قرآن هم با این خط نوشته شده است اما مردم ما در این زمینه آشنایی زیادی ندارند.

مردم با خط نسخ ایرانی بیگانه‌ هستند

فراستی با بیان اینکه خط قالب نوشتن قرآن نسخ است، اظهار کرد: ما دو نوع نسخ داریم، نسخ عربی «عثمان طه» و نسخ ایرانی که متأسفانه مردم کشور با آن بیگانه هستند و بیشتر به سمت خط عثمان طه می‌روند.

وی در خصوص استفاده نکردن از خط ایرانی در آیات قرآن، تصریح کرد: عرب‌ها خط ما را نمی‌پسندند و از طرفی هم ما با یک نگاه کورکورانه به آن سمت رفته‌ایم، از طرف دیگر همه به این خط عادت کرده‌اند چراکه از قدیم در ایران بوده است، به عنوان مثال قاری برای قرائت از خط عثمان طه استفاده می‌کند اما به لحاظ هنری نسخ ایران زیباتر است.

این خوشنویس در پاسخ به این سوال که برای توسعه هنرخوشنویسی چه باید کرد، ادامه داد: مشکل همه هنرمندان در هر رشته‌ای نبود حمایت است، حمایت نباشد هنرمند چگونه به کار خود ادامه دهد.

وجود مافیا در هنر خوشنویسی

وی در ادامه گفته‌های خود، بیان کرد: متأسفانه مافیایی هستند که تعداد شاخصی را زیر چتر خود دارند این معضلی است که در کشور ما وجود دارد باید سازمان و ارگان‌ها به شکل متعارف نه از طریق مافیا  از هنرمندان استفاده کنند.

فراستی در پاسخ به این سوال که از هنرخوشنویسی  در چه هنرهای دیگری استفاده می‌شود، افزود: هنر خوشنویسی هنر قدسی است که با آیات و روایات سرو کار دارد، ریتم موسیقی که نت‌ها با هم تشکیل می‌دهند در خوشنویسی هم همین جزئیات است که به یک ترکیب زیبا دست پیدا می‌کند و فضای زیبایی در ذهن خوشنویس ترسیم می‌شود و بعد نقش را ایفا می کند.

این مدرس خوشنویسی ادامه داد: همانند موسیقی، ما در قرآن هم همین موسیقی کلمات را داریم مثل سوره «ضحی» که موسیقی و نت زیبایی دارد.

کلاس خوشنویسی قبل از انقلاب کم بود

این خوشنویس با اشاره به وضعیت خوشنویسی قبل و بعد انقلاب، اظهار کرد: قبل از انقلاب کلاس خوشنویسی کم بود اما اوایل انقلاب انجمن خوشنویسان ایران تلاش زیادی انجام داد و در سراسر کشور شعبه‌هایی داشت و همه جا فعال بود، هنرجو زیادی در این انجمن تربیت شدند.

وی در پایان در خصوص وضعیت خوشنویسی، اظهار کرد: تا حدود 10 و 15 سال پیش خوشنویسی مسیر خوبی را می‌رفت اما به دلیل فضای مجازی و مواردی دیگر وضعیت آن کم‌رنگ شد.

یادآور می‌شود، محمدعلی فراستی، خوشنویس، متولد 1340 در فردوس است، وی خوشنویسی را زیر نظر مصطفی مهدی‌زاده، غلامحسین امیرخانی، عباس اخوین، عبدالصمد صمدی و قاسم توکّلی آموخت.
وی در جشنواره‌های مختلف، عناوینی از قبیل رتبه اول ششمین جشنواره خوشنویسی غدیر، رتبه اول در نمایشگاه تخصصی آثار مکتوب امام رضا (ع)، رتبه اول جشنواره سراسری شهر بهشت، رتبه دوم جشنواره بین‌المللی غدیر و…دریافت کرده است، این هنرمند کارمند مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی بوده و سابقه برگزاری نمایشگاه انفرادی در نگارخانه رضوان، برگزاری کارگاه عملی وتدریس در مکتب هنر رضوان را دارد.

شما ممکن است این را هم بپسندید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *