معینی کرمانشاهی؛از ترانه سرائی تا ‘ ریاست اخبار ‘ در خبرگزاری پارس

رحیم معینی کرمانشاهی علاوه بر شاعر و ترانه سرا ، نقاش ، روزنامه‌نگار و نویسنده هم بود .
وی در پانزدهم یهمن ماه 1301 خورشیدی در خانواده اهل فرهنگ و ادب در کرمانشاه دیده به جهان گشود و کرمانشاهی بودنش را پس از وانهادن ‘ امید ‘ در تخلص شعری ، به عنوان نشانگر اصلی هنری با خود حفظ کرد .
پدر رحیم ، کریم معینی ملقب به ‘ سالار معظم ‘ بود و این لقب را به خاطر شجاعت و دلیریش داشت و به واسطه رفاقتی که با نصرت الدوله فیروز داشت، چندی از طرف وی به حکومت فارس منصوب شد ولی پس از فوت او برای همیشه از کارهای سیاسی کناره گیری کرد و به کشاورزی روی آورد.
پدر بزرگ رحیم ، حسین خان ‘ معین الرعایا ‘ بود ، کسی که به خاطر بخشش و کمکی که به مردم می‌کرد ، مورد توجه و احترام قرار داشت و در نهضت مشروطه به تحریک عده‌ای از ملاکین به دست مردی ناشناس کشته ، خانه اش به آتش کشیده شد و اموالش نیز به غارت رفت.
وی حسینیه‌ای در کرمانشاه بنا کرد که اکنون به نام برادر کوچکش ‘ معاون الملک ‘ مشهور است.
** هنرمند چند کاره
رحیم معینی کرمانشاهی تحصیلاتش را تا دیپلم ادامه داد و در کنار دروس مدرسه به کارهای هنری از جمله نقاشی نیز می پرداخت و در این راه به موفقیت های زیادی دست یافت و تابلوهایی نیز به یادگار گذاشت که از آن جمله تابلو ‘ مسیح ‘ با کار سیاه قلم است.
سرودن شعر نیز از دیگر هنرهای معینی کرمانشاهی بود و کتاب ‘ ای شمع ها بسوزید’ مجموعه اشعار این هنرمند استکه بارها تجدید چاپ شده و هم اینک نیز در کتابفروشی ها موجود است.
‘ اندیشه ای در مثنوی ‘ ، دیوان ‘ خورشید شب ‘ ، ‘ حافظ برخیز ‘ ، ‘ در خرابات مغان ‘ ، ‘ حکایت نگفته ‘ و ‘ تاریخ منظوم ایران پس از حمله اعراب تا عصر حاضر ‘ از دیگر آثار معینی کرمانشاهی است .
او در ابتدای دهه 30 خورشیدی و به پیشنهاد علی دشتی تخلص ‘ امید ‘ را برگزید ، ولی پس از مخالفت اخوان ثالث که پیشتر شعرهایش را با تخلص امید می سرود ، از داشتن تخلص منصرف شد و پسوند کرمانشاهی را به دنبال نام خانوادگی معینی اضافه کرد و با نام معینی کرمانشاهی به کار هنری پرداخت.
** خود روایتی معینی کرمانشاهی
معینی کرمانشاهی زندگی هنریش را اینگونه روایت کرده است : از کودکی به خواندن اشعار شاهنامه و دیوان حافظ و سعدی بسیار علاقه مند شدم. در سنین نوجوانی رفتن به صحرا برایم منبع الهام در کشیدن نقاشی بود و در ضمن این هنر به سرودن شعر نیز می پرداختم.
‘ در سالهای آخر دبیرستان پدرم بیمار و مسئولیت زندگی به من محول شد ، لذا بعد از گرفتن دیپلم نتوانستم برای ادامه تحصیل به تهران بروم و در کرمانشاه به استخدام بانک سپه درآمدم.
کشته شدن پدر بزرگم و به آتش کشاندن خانه اش در من تاثیر فراوانی گذاشته بود ، از این رو سر پرشور و روح سرکشی داشتم و از آنجایی که نوشتن مرا آرام می کرد ، به روز نامه نگاری روی آوردم و روزنامه ای را باعنوان ‘ سلحشوران غرب ‘ با صاحب امتیازی پدرم آغاز کردم و همه کارهای مربوطه را به تنهایی انجام می دادم و شخصا مقالات گوناگونم را به چاپخانه می بردم.
مقالاتم بسیار تند و انقلابی بود به همین دلیل روزنامه ام را بستند و مرا به زندان انداختند و بعد از آن به قلعه فلک الافلاک تبعید شدم. پس از گذراندن تبعید، به تهران عزیمت کردم و به دستور دکتر حسین فاطمی معاون نخست وزیر وقت در اداره کل انتشارات رادیو با سمت رئیس دفتر بایگانی خبرگزاری پارس (ایرنای فعلی) به کار مشغول شدم و بعد به ریاست اخبار این خبرگزاری ارتقا یافتم. بعدها با سمت معاونت رادیو ، سرپرست گروه هنری این رسانه شنیداری نیز شدم.
در این زمان ابتکارات تازه ای از خود نشان دادم که به منظم شدن شعر و موسیقی انجامید. پیشتر موسیقی تنها به خواننده معرفی و شناخته می شد ، اما من این آثار را با توجه به کیفیت تولید از ‘ 1 تا 7 ‘ دسته بندی کردم که بشدت مورد تایید آهنگسازان و صاحبنظران قرار گرفت.
به واسطه توانی که در سرودن شعر و ترانه سرایی داشتم با استاد ‘ علی تجویدی ‘ آهنگساز و موسیقیدان بزرگ آشنا شدم و همزمان آثار گرانسنگی تولید کردیم.
روزی دختر بچه ای در حیاط منزل استاد تجویدی بازی می کرد که بازی این کودک معصوم برای من و زنده یاد تجویدی منبع الهام شد و اثر ‘ یاد کودکی ‘ را آفریدیم که در مایه اصفهان انتشار یافت و بارها از رادیو پخش شد. پس از گذشتن بهار جوانی و رسیدن به ایام پیری ترانه ای با عنوان ‘ سلامی به پیری ‘ سرودم و از آن پس دفتر ترانه سراییم را بستم و برای همیشه به این کار خاتمه دادم.
سلامی به پیری به آهنگی در دستگاه ماهور از ساخته های فضل الله توکل توسط زنده یاد واروژان تنظیم و منتشر شد.
در طول فعالیت هنریم با بهترین آهنگسازان زمان از جمله تجویدی، همایون خرم، حبیب الله بدیعی، پرویز یاحقی همکاری، جواد لشکری، بزرگ لشکری و غیره داشتم که منجز به ساخت صدها اثر شد.
** معینی کرمانشاهی به روایت هنرمندان
– زنده یاد سیمین بهبهانی شاعر : آثار معینی کرمانشاهی شبیه تابلوی نقاشی است . پیوند واژه ها و ارتباط با موسیقی در اشعار این هنرمند بزرگ اعجاب انگیز است.
‘ حضور موفقیت آمیز یک جوان کرمانشاهی در میان ترانه سرایان بزرگی همچون رهی معیری ، نواب صفا و منیره طاها و آفرینش آثار گرانسنگش را نمی توان اتفاقی کوچک پنداشت. آثار استاد معینی کرمانشاهی از کلام بین عاشق و معشوق پافراتر گذاشته و به عنوانی جدید پرداخته است ‘ .
– همایون خرم نوازنده ویولن و آهنگساز : ترانه های معینی کرمانشاهی بسیار تاثیر گذار است . کلام او چه به لحاظ فنی و چه حسی کاملا با ملودی هماهنگ است.
‘ در نشستی که برای خلق اثری با عنوان ‘بگذر از من’ بایکدیگر داشتیم، حال عجیبی را در معینی مشاهده کردم. او ضمن سرودن اثر مکثی کرد و گفت : خرم ! می خواهم حرف تازه ای بزنم نمی دانم نظرت را تامین می کند یا نه ‘. بعد دیدم او با ادامه شعر حتی جامعه را به چالش کشیده و اینگونه ادامه داد : ‘ ای فرزانگان بر دیوانگان این ملامت چرا کنید ؟ کم تماشای ما کنید . مگر به شهر شما قسم شما را به خدا جنون عاشقی تماشا دارد ؟ بسوزد آنکه هست و حاشا دارد…’ این اثر را با شعر بسیار زیبای او همزمان در دستگاه همایون نوشتم و پس از نیم قرن همچنان از تازگی خاصی برخوردار است.
– علی تجویدی ، آهنگساز بزرگ موسیقی ایرانی : هرگز در خلق آثار مشترکمان به اختلاف و مشکل بر نخوردیم. هر موضوع کوک جهت آفرینش یک اثر بزرگ منبع الهامی برای معینی کرمانشاهی بود.
شادروان تجویدی موسیقی و بویژه ترانه سرایی در دهه 40 خورشیدی تحول بزرگی کرده که نقش معینی کرمانشاهی در این تحول کاملا دیده می شود.
** ترانه ها
رحیم معینی کرمانشاهی در طول فعالیتش ترانه های فراوانی ساخت که ‘ یاد کودکی ‘ ، ‘ نگرانم ‘ ، ‘ رفتم که رفتم ‘، ‘ نوای دل ‘ ، ‘ تنهایی ‘ ، ‘ شب زنده دار ‘ ، ‘ طاووس ‘ ، ‘ خواب نوشین ‘ ، ‘ موج ‘ ، ‘ از تو گذشتم ‘ ، ‘ زورق شکسته ‘ ، ‘ بگذر از کوی ما ‘ از آن جمله است.
این شاعر ، ترانه سرا ، نقاش ، نویسنده و روزنامه نگار در 26 آبان 1394 در سن 93 سالگی در بیمارستان جم تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا آرام گرفت.
خبرنگار : زهره کرمی ** انتشار دهنده : حسن فلاحتی
7330/1654

شما ممکن است این را هم بپسندید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *